Yazılar

 

Sınav Kaygısının Nedenleri ve Belirtileri

Sınav Kaygısının Nedenleri

  • Yeterince hazırlanamamış olmak
  • Sınavdan önceki gece aşırı yüklenerek çalışmak
  • Sınav konularını iyi organize edememek
  • Ders çalışma alışkanlıklarının iyi gelişmemiş olması
  • Geçmiş sınav performansları ile ilgili olumsuz düşünceler
  • Hata yapmanın getireceği olumsuz sonuçlar
  • “Diğerleri ne yapıyor” düşüncesi

 

Sınav Kaygısının Belirtileri

  • Zihinsel:

Kötü senaryolar (kötü not alacağım, mezun olamayacağım vb.),

Kendini aşırı gözlemleme,

Unutkanlık,

Odaklanmada ve düşünceleri organize etmede güçlük

  • Fiziksel:

Kalp atışının hızlanması,

Nefes alıp verişin hızlanması,

Kaslarda gerginlik,

Titreme,

Terleme,

Mide ağrısı,

Ateş basması,

Baş dönmesi,

Bulantı,

El terlemesi

  • Davranışsal:

Sınavı yarıda bırakma,

Sınava girmeme,

Sınavda performans gösterememe,

Ders çalışmayı erteleme,

Ders çalışmama

  • Duygusal:

Heyecan,

Gerginlik,

Endişe,

Sinirlilik,

Karamsarlık,

Korku,

Panik,

Kontrol yitirme,

Çaresizlik

Araştırmacılar, sınav başarısının düşmesinde endişe faktörünün etkisinin, yoğun fiziksel uyarıma oranla daha fazla olduğunu belirtmektedirler. Çünkü sınav kaygısının sınav sırasında yarattığı olumsuz ve ketleyici etkinin odağı dikkat mekanizmasıdır. Kişinin, potansiyelini ortaya koyabilmesi için sınav sırasında dikkatinin tümünü sınav sorularına yöneltmesi gerekir. Ancak sınav kaygısı yüksek olan kişilerin yaşadığı endişe, dikkatin bölünmesine ve sınavla ilgili olmayan şeylere yönelmesine neden olur. Öğrenci, dikkatini sınava vermekte güçlük çeker ve dikkat, sınav soruları ile kişinin kendi performansına ilişkin yorum ve değerlendirmeleri arasında bölünür. Bir süre sonra öğrenci, dikkatinin çoğunu akademik başarısıyla ilgili olumsuz yorum ve değerlendirmelere yöneltir. Başarısından kuşku duyar ve diğerlerinin kendisinden daha üstün performans göstereceğini düşünür. Böylece sınava odaklanması gereken zihinsel enerji, hedefinden uzaklaşıp, dağılır ve öğrencinin gösterdiği performans, potansiyelinin çok altına düşer.

Sınav Kaygısı

  • Eyvah, yine sınav yaklaşıyor ve ben çalışmamı yetiştiremeyeceğim!…
  • Bu sınavda başarısız olacağım ve herkes aptal olduğumu düşünecek!
  • Çalıştığım halde kendimi yeterli görmüyorum!
  • Zaman kalmadı. Hiçbir şey bilmiyorum, herkes çalışmasını bitirmiştir…
  • Sınav günü geldi ve ben çalışmış olsam da nasıl olsa her şeyi birbirine karıştıracağım!…
  • Eğer bu sınavda ortalamanın altında kalırsam her şey berbat olur, sınıfta kalabilirim, atılabilirim; hayatım mahvolur!
  • Sınav soruları kolay görünüyor ama herhâlde bir şey bilmediğim için bana öyle geliyor…
  • Benden daha iyiler olduğuna göre neden sınav kâğıdını ilk ben veriyorum? Sorular bu kadar kolay olamaz. Ben yanlış yapmış olmalıyım…

Eğer bu cümleler sizin kendinize sık sık tekrar ettiğiniz ifadelere benziyorsa genellikle olumsuz ve kendinizi yenilgiye uğratan bir düşünce tarzı içindesiniz demektir. Büyük bir olasılıkla sınav sonrasında kendinizi, bildiklerinizi yapamamakla, dikkatsizlikle, süreyi iyi kullanamamakla ve doğru yaptığınız soruları sonradan değiştirmekle suçlarsınız. Bütün bunlar, gerçek dışı ve olumsuz beklentilerinizin, potansiyelinizi kullanmanıza engel olması sonucunda ortaya çıkar. Hepimiz sınavlardan ya da hayatımızdaki diğer önemli olaylardan önce biraz gerginlik yaşarız. Biraz kaygı bizi motive edebilir ancak kaygının artması sınava hazırlanmamızı ve sınav sırasındaki performansımızı olumsuz yönde etkiliyorsa, problem haline gelebilir.

Bu durumla başa çıkmakta zorlandığınızda veya performansınızın olumlu yönde değişmesini arzuluyorsanız psikolojik danışmanlık ve rehberlik alanında eğitim danışmanlarından destek almanızda fayda var.